CSUN2016. Brajlowskie nowości według Jarosława Urbańskiego

Minął miesiąc od CSUN – największej tego typu specjalistycznej konferencji technologicznej, gdzie firmy z całego świata prezentują rozwiązania ułatwiające życie osobom z wadami wzroku. Specjalnie dla serwisu Aptechnologie, relację napisał Pan Jarosław Urbański – Prezes firmy Harpo. Nie trudno się dziwić, że skupi się w niej tylko na tym, co interesuje te firmę, jako dystrybutora. Tak czy inaczej to na tyle wartościowy głos, że od razu postanowiłem go tu opublikować. Zachęcam do przeczytania, tym bardziej że jedno z urządzeń za czas jakiś będziemy testować.

Nowości CSUN 2016

Wystawa towarzysząca 31 Konferencji CSUN o technologii dla osób niepełnosprawnych była jak zawsze okazała, choć czasy, kiedy zajmowała dwie hale minęły już dawno. Z zainteresowaniem zauważyliśmy szereg ofert sprzętu brajlowskiego. Miejmy nadzieję, że jest to skutek popularyzacji Brailla jako narzędzia integrującego osoby niewidome w czasach, kiedy kontakt ze współpracownikami i przyjaciółmi dawno przestał być osobisty i odbywa się poprzez sieć, najczęściej z pomocą pisma.

Na uwagę zasługują dwa nowe notatniki brajlowskie oparte o popularne systemy operacyjne: BrailleNote Touch z Humanware, zbudowany na systemie Android oraz insideONE oparty o Windows 10.

BrailleNote Touch

Firma Humanware produkuje notatniki BrailleNote od dawna, a ostatni z nich – model Apex – był bardzo popularny, w szczególności w szkołach na kontynencie amerykańskim i nie tylko. Do Polski nie trafił, przetłumaczenie systemu tego urządzenia było bardzo trudnym zadaniem, a jego specyfikacja i cena nie dawały nadziei na wielki sukces sprzedażowy.

Wspominamy o tym, aby pokazać, że BrailleNote Touch powstał wskutek zebrania wielu doświadczeń w ciągu wielu lat, a  rozwiązania z poprzedniego modelu dały firmie wiedzę o tym, które z nich się sprawdzają a które nie.

Nowy BrailleNote jest… dotykowy. Tak – samo urządzenie nie posiada klawiatury, tylko płaski ekran. Wielkość urządzenia przypomina poprzedni model (24,4 cm x 16,2 cm x 2,06 cm), waży 900 g i mieści 32 komórki brajlowskie bliżej użytkownika niż ekran.

Najciekawsza funkcja urządzenia to klawiatura, której nie ma. Pewnie wiele osób zna funkcję systemu iOS, która pozwala pisać Braillem na ekranie urządzenia (iPhone’a czy też iPada). Powierzchnia dotykowa BrailleNote Touch jest podobna do powierzchni ekranu iPada (ok 10 cali). Jednakże klawiatura działa troszkę inaczej niż w iOS: używanie klawiatury brajlowskiej na urządzeniu wielkości iPada jest absolutnie możliwe i nie nastręcza wielu kłopotów, w iOS układ klawiatury się adaptuje do mimowolnych ruchów dłoni i nie trzeba dłoni trzymać idealnie w tym samym miejscu. Jednakże brajlowska klawiatura ekranowa Toucha wydaje się lepiej dopracowana: każde położenie wszystkich dziesięciu palców na ekranie powoduje kalibrację i po ułamku sekundy poczujemy wibrację urządzenia, oznaczającą potwierdzenie: „tak, widzę gdzie będziesz naciskał”. Oczywiście algorytm również pozwala na przesuwanie tak ułożonych rąk (byle nie za szybko).

Inna ciekawa funkcja, której dotąd notatniki brajlowskie nie miały to ekran. Specjaliści z Humanware pracując ze szkołami na całym świecie doszli do wniosku, że nowoczesne urządzenie powinno mieć tzw. „universal design”. W tym wypadku jednak, kiedy urządzenie jest przeznaczone dla niewidomych, oznacza to coś innego niż przystosowywanie (najczęściej połowiczne) powszechnie używanych urządzeń dla osób niepełnosprawnych. Humanware postanowił wyposażyć urządzenie wykonane specjalnie dla niewidomych, w ekran przeznaczony dla widzących! Ekran jest mniejszy niż powierzchnia dotykowa urządzenia – ma wielkość 7 cali. Daje to kompatybilność z aplikacjami, które zostały wykonane dla tego popularnego formatu.

Na ekranie osoba widząca widzi co się dzieje w notatniku, a w razie konieczności może wyłączyć program ubrajlawiający, używając BrailleNote Touch jak zwykłego urządzenia z systemem Android.

Urządzenie zawiera system operacyjny Android w wersji KitKat i można na nim uruchamiać aplikacje Android przeznaczone dla zwykłych urządzeń (tabletów, smartphone’ów), ponieważ w urządzeniu zainstalowany jest program udźwiękawiająco-ubrajlawiający (screen reader) KeySoft. KeySoft działa doskonale z ogólnie dostępnymi aplikacjami, choć w komplecie zawiera również specjalizowane aplikacje, takie jak edytor tekstu czy manager plików.

Cechą odziedziczoną z poprzednich modeli BrailleNote jest tzw. nawigacja za pomocą jednej litery: jeśli wiemy jakiej pozycji menu lub innego aktywnego elementu (przycisku, pola) szukamy, wystarczy nacisnąć pierwszą literę jego nazwy. Po pierwszym lub kolejnych kilku naciśnięciach pozycja ta da się łatwo znaleźć, nawet jeśli na ekranie jest bardzo wiele elementów.

Nie każdemu musi podobać się pisanie na ekranie – o tych osobach pomyślał producent oferując również etui, które zawiera zwykłą klawiaturę brajlowską z prawdziwymi, plastikowymi klawiszami bardzo dobrej jakości. Etui niewiele zwiększa wymiary urządzenia (najbardziej zwiększa grubość o wysokość klawiszy).

Reasumując – mamy do czynienia z urządzeniem, które reprezentuje lub wręcz wyznacza nowy trend w technologii – projektowanie uniwersalne urządzeń przeznaczonych specjalnie dla niepełnosprawnych. Zawiera innowacyjne rozwiązanie klawiatury dotykowej, ekran, bardzo sprawne narzędzie nawigacji pierwszą literą, dodatkową sprzętową klawiaturę w etui oraz popularny system operacyjny z bogatą biblioteką aplikacji do wszystkiego.

Polska wersja powstanie, mamy nadzieję, jako jedna z pierwszych po angielskiej.

InsideOne

InsideOne to produkt firmy InsideVision – skupiającej francuskich specjalistów obecnych w branży od wielu lat. Chyba nie zdradzę tajemnicy mówiąc, że ważną rolę w tworzeniu tego urządzenia grały osoby poprzednio związane z innym notatnikiem brajlowskim – Esytime. InsideOne powstał więc również z doświadczeń zdobytych uprzednio przy konstrukcji i produkcji podobnych urządzeń.

Cechą wyróżniającą InsideOne jest ekran dotykowy z wyżłobionymi miejscami ułożonymi tak, jak klawisze zwykłej klawiatury brajlowskiej. Osoby piszące Braillem od razu będą mogły się odnaleźć na tej „klawiaturze”. Podobnie jak w powyżej opisanym urządzeniu mówimy o powierzchni dotykowej oraz o ekranie. Ekran zabiera powierzchnię o przekątnej 10 cali, a miejsca wrażliwe na dotyk to cała powierzchnia ekranu plus dodatkowo trzy „rynienki” po prawej, po lewej i pod ekranem – bliżej 32-znakowej linijki brajlowskiej, ułożonej blisko użytkownika w typowym miejscu. Oprócz tego jest jeszcze jedno aktywne zagłębienie w szkle, po lewej u góry. Na brzegach urządzenia znajdziemy kilka standardowych przycisków i gniazd. Razem z aluminiową dolną częścią obudowy urządzenie jest bardzo estetyczne i minimalistyczne.

Ekran pozwala na pracę osobom niewidomym z możliwością „podglądania” przez osoby widzące lub po wyłączeniu ekranowej klawiatury brajlowskiej, na pracę jak na zwykłym tablecie Windows.

System operacyjny to Windows 10, program udżwiękawiająco-ubrajlawiający to NVDA (lub inne, płatne programy), dostępny jest też zestaw programów in.Home: program do notatek in.Notes, manager plików in.Map oraz program do ustawień in.Settings.

Urządzenie nie jest małe: (cm) 29,5 x 20,2 x 1,9. Waży 1,38 kg. Z pewnością będzie można je umieścić w jakimś etui, choć dotąd takiego nie zaprezentowano. Wydaje się być bardziej laptopem dla niewidomych niż notatnikiem.

Z pewnością można powiedzieć, że InsideOne wyróżnia się estetycznym wyglądem, atrakcyjnym dla każdego. Podobnie jak w wypadku BrailleNote Touch, InsideOne również wpisuje się w nowy trend projektowania dostępnego dla wszystkich.

Ocenę, czy wyżłobienia w szkle są dobrym rozwiązaniem należy pozostawić użytkownikom. Niestety – producent nie przewidział zintegrowanej lub dołączanej klawiatury brajlowskiej z prawdziwymi klawiszami.

Mountbatten Braille Whisperer

Harpo przedstawiło nową wersję Mountbatten Braillera  o nazwie Whisperer.  W poprzednim roku pokazywany był prototyp tego urządzenia. Wersja pokazywana teraz jest już w produkcji.

Mountbatten Braille Whisperer to urządzenie doskonałe do nauki Brailla, stanowi jedyną możliwość pełnej interakcji z urządzeniem technicznym dla dzieci niewidomych. Zaleca się udostępnienie urządzenia dzieciom od najmłodszych lat (wiek 2 lat wcale nie jest przesadą!). Dziecko może gryzmolić po kartce (czynność ulubiona przez dzieci widzące, a niedostępna niewidomym bez Mountbattena), po tym, jak dowie się, że kolejne kropki układają się w znaki, dziecko dowiaduje się czym jest wiersz, jak wygląda dwuwymiarowa struktura pisma, dlaczego osoby widzące mówią o akapicie, stronie i skąd pojęcie centrowania tekstu. Pojęcia te nie są łatwe do zrozumienia osobom niewidomym, o ile nie miały wcześniej kontaktu z Mountbatten Braillerem (dla ilustracji: radzimy spróbować wyjaśnić i pokazać niewidomemu dziecku sposób centrowania tekstu na mechanicznej maszynie brajlowskiej).

Od jakiegoś czasu Mountbatten Brailler posiada Bluetooth, a w AppStore i Google Play znajdują się darmowe aplikacje MBMimic. dzięki temu opiekunowie, rodzice czy nauczyciele mogą porozumiewać się z pomocą swojego telefonu lub tabletu z urządzeniem nawet mimo braku znajomości Brailla. Dzięki temu można pozostawić notatkę napisaną w Braillu, przekazać zadanie domowe do pamięci Mountbattena, odebrać wykonane zadanie z pamięci urządzenia i więcej.

Wersja Whisperer działa znacznie ciszej i nieco szybciej, umożliwia pracę na jednym ładowaniu baterii przez cały dzień (nawet jeśli drukujemy wiele stron). Funkcje te opracowano po to, aby funkcjonalność Mountbatten Braillera w klasie szkolnej była jeszcze większa. Autonomia i brak hałasu umożliwia pracę dziecka niewidomego również w szkole integracyjnej.

Polskojęzyczny opis Mountbatten Braille Whisperera  na stronach Harpo.

 

 

Napisz odpowiedź